AlleFriezen - Bevolkingsregisters

Help mee met het ontsluiten van de bevolkingsregisters van alle Friezen. In dit project de registers uit het tijdvak 1850-1939 van de volgende gemeentes: Boarnsterhim (sinds 1 januari 2014 opgegaan in de gemeente Leeuwarden), Littenseradiel, Schiermonnikoog, Vlieland, Harlingen, Friese Meren, Kollumerland, Tytsjerksteradiel en Menaldumadeel c.a. . Er volgen er meer.

Stand van zaken

64%
  • 143.181 scans
  • 505 deelnemers
  • 84.206 dubbel ingevoerd
  • 84.170 gecontroleerd
Meedoen aan dit project

kinderen

AlleFriezen is een website die wil laten zien wat er in de Friese gemeentearchieven, het Streekarchivariaat Noord-Oost Friesland, het Historisch Centrum Leeuwarden en Tresoar is te vinden over alle Friezen, die geboren, getrouwd en overleden zijn in de provincie Fryslân, van de 19e eeuw tot midden jaren vijftig van de vorige eeuw. Daarvoor zijn sinds 2009 eerst nagenoeg alle burgerlijke stand akten beschikbaar gesteld. De site zal nu worden uitgebreid met bevolkingsregisters uit het tijdvak 1850-1939.

De Friese gemeenten bieden de scans van de bevolkingsregisters aan maar hebben voor de ontsluiting uw hulp hard nodig. Wij hebben voor het indexeren vrijwilligers nodig die gegevens zoals naam, geboortedatum en geboorteplaats kunnen en willen invoeren.

Help mee om onze registers te ontsluiten! Via VeleHanden willen we de persoonsgegevens uit de bevolkingsregisters beschikbaar maken. Regelmatig zullen de ingevoerde gegevens worden gekoppeld en geëxporteerd naar Alle Friezen, zodat u snel resultaat ziet van uw werk.

akte

Inschrijving van Margaretha Geertruida Zelle (Mata Hari) in het bevolkingsregister van Leeuwarden over de periode 1876-1904

Wat zijn Bevolkingsregisters?

De Bevolkingsregisters zijn ontstaan uit volkstellingen, die al vanaf de achttiende eeuw in Nederland werden gehouden. Aanvankelijk gebeurde zo’n telling met een bepaald doel; de overheid wilde inzicht hebben in het aantal inwoners, bijvoorbeeld om een belasting te kunnen heffen of een stemming te kunnen organiseren. Vanaf 1829 werden er periodieke tienjaarlijkse volkstellingen gehouden. In een aantal Friese gemeenten zijn de volkstellingsregisters – en soms zelfs de aangiftebiljetten – bewaard gebleven. De volkstellingen werden niet continu bijgewerkt, waardoor de gegevens in de registers al snel niet meer actueel waren.

Bij Koninklijk Besluit van 22 december 1849 werd het bevolkingsregister voor de Nederlandse gemeenten met ingang van 1850 verplicht gesteld. De nieuwe registers waren – anders dan de volkstellingsregisters - geen momentopname. Inwoners waren verplicht om hun verhuizingen door te geven, zodat de gemeentebesturen steeds exact op de hoogte waren van de omvang van de bevolking en de exacte verblijfplaats van de inwoners. Omdat de registers na een aantal jaren volgeschreven waren, werden zij periodiek vernieuwd. Tegelijk met die vernieuwing veranderde soms ook de indeling van de kolommen. De eerste bevolkingsregisters van 1850 kennen doorgaans een hoofdindeling op adres, terwijl later vaak voor een alfabetische indeling is gekozen. Na 1860 kwamen er aparte registers voor dienstboden en landarbeiders, schippers en gestichten.

Ook de uiterlijke vorm van de bevolkingsregisters veranderde in de loop van de tijd. Tot het begin van de twintigste eeuw waren de registers in alle Friese gemeenten vastbladig. Vanaf circa 1910 schakelden de gemeenten langzaam over op het losbladige Gezinskaartensysteem. De landelijke invoering van de individuele Persoonskaart aan het einde van de jaren ’30 markeerde het einde van de gezinsgewijze bevolkingsregistratie die vanaf 1850 had bestaan. Al vanaf de invoering bevat het bevolkingsregister van alle inwoners van de gemeente de naam, de geboortedatum (soms alleen het geboortejaar) en de woonplaats. Dat zijn de gegevens die we in dit project invoeren. Verder bevat het bevolkingsregister informatie over het huwelijk, het overlijden, de godsdienstige gezindte, het beroep, het adres en de verhuizingen van inwoners. Het is daardoor een rijke bron voor historisch onderzoek.

Wat levert het u op?

Voor elk ingevoerde en gecontroleerde scan ontvangt u VeleHanden punten. Wij verwerken deze gegevens in statistieken en tonen deze op de website. In een later stadium gaan we bekijken of het mogelijk is om deze punten om te zetten in een leuke attentie.