Post van Weldadigheid

Bent u één van die miljoen Nederlanders die een voorouder heeft in de Koloniën van Weldadigheid? Veel nazaten gaan op zoek naar het lief en leed van hun voorouders. Helpt u mee die gegevens vindbaar te maken?

Stand van zaken

  • 135.321 scans
  • 467 deelnemers

  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 100%
  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 99.9%
Wil Schackmann

Wil Schackmann

Het godsdienststrijdfeuilleton, aflevering 9: Volstrektelijk tegengesproken

Laatst bijgewerkt op: 

Een paar dagen later moeten Antonius en Willem Kiesling voor de 'Raad van Tucht van weezen, vondelingen en verlatene kinderen' verschijnen. Het hele verhaal wordt uit de doeken gedaan en 'in aanmerking nemende, dat veeleer de oorzaak dezer desertie toegeschreven moet worden door de aanmoediging der R. C. Geestelijken, als wel uit den vrijen wil der Jongelingen zelven' krijgen ze in plaats van acht dagen slechts vier dagen strafkamer. Maar wel, en dat is niet consequent, moeten ze allebei een tientje betalen aan premie en transportkosten.

De reactie van 'de Staatsraad belast met de directie van het Ministerie voor de Zaken der R. K. Eeredienst' laat een maandje op zich wachten. Want die laat natuurlijk niet zomaar over zich heen lopen. Als hij op 6 maart dan reageert, gaat hij vol in de tegenaanval. Het was hem in de brief van de permanente commissie opgevallen dat de pastoor en de kapelaan van Veenhuizen niet waren gehoord. En omdat het van zijn kant 'niet regtmatig zoude geweest zijn, die geestelijken te veroordeelen, zonder bewijs van hunne schuldpligtigheid te bezitten', had hij eerst zijn oordeel opgeschort en aan 'den Hoog Eerwaarden Heer Aartspriester van Salland, Drenthe  en Groningen' opdracht gegeven het helemaal uit te zoeken.

Die aartspriester heeft de betreffende geestelijken ondervraagd en doet verslag in een stuk dat de Staatsraad nu meestuurt. Helaas vraagt hij om dat stuk na beantwoording weer terug te sturen, zodat het zich niet meer in het archief van de Maatschappij bevindt, maar uit het begeleidend schrijven en het latere antwoord van dominee Ruitenschild valt wel af te leiden wat er ongeveer in staat.

Om te beginnen kan worden gemeld dat door de pastoor en kappellaan 'de beschuldiging volstrektelijk wordt tegengesproken'. Het is niet waar, ze hebben de jongens niet aangemoedigd te vluchten. Maar daarnaast zijn uit het gesprek tussen hen en de aartspriester een aantal klachten naar voren gekomen over het handelen van de Maatschappij jegens het katholieke geloofsdeel die volgens de Staatsraad hoognodig moeten worden uitgezocht. 'Inzonderheid, dat de kinderen van den Kolonist Kiesling, respectivelijk 15 en 17 jaren oud, met geweld zouden zijn gedwongen, “hunne godsdienst te verzaken en tegen de inspraak van hun geweten te handelen”.'

Dan schijnt er ook iets te zijn met de manier waarop 'de schoolonderwijzer aan het 1e Gesticht aangaande hel en duivel zou leeren' wat niet door de katholieke beugel kan en tenslotte wordt het de roomse kolonisten stelselmatig moeilijk gemaakt 'om op de in de week vallende kerkdagen de godsdienstoefening te kunnen bijwonen'.

De Staatsraad wil graag zo snel mogelijk horen wat er aan al die klachten gaat gebeuren