Post van Weldadigheid

Bent u één van die miljoen Nederlanders die een voorouder heeft in de Koloniën van Weldadigheid? Veel nazaten gaan op zoek naar het lief en leed van hun voorouders. Helpt u mee die gegevens vindbaar te maken?

Stand van zaken

  • 135.321 scans
  • 467 deelnemers

  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 100%
  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 99.9%
Wil Schackmann

Wil Schackmann

Het godsdienststrijdfeuilleton, aflevering 10: Vertrouwelijk

Sommige van de klachten van de roomse Staatsraad kan de permanente commissie wel zonder hulp af. De schoolonderwijzer van het eerste gesticht is buiten elke verdenking door 'zijne waarlijke Christelijke denkwijze en gevoelens'. En een doordeweekse kerkdag een keer missen kan gebeuren 'in de drukte van de oogsttijd'. Dat zij zo, als het maar geen vaste prik is. En ook dat op de jongens Kiesling dwang zou zijn uitgeoefend, valt eenvoudig te weerleggen. 'De wet heeft de regten des Vaders bepaald' en die staat in zijn recht om het geloof van zijn minderjarige kinderen te bepalen.

Maar de ontkenning door de pastoor en kapelaan van hun schuld moet worden uitgezocht en dus moet Jan van Konijnenburg weer op pad. Op 31 maart doet hij verslag:

In het archief werken vind ik altijd leuk, maar ik veer extra op als ik boven een brief zie staan 'vertrouwelijk'. Aha, denk ik, dit mag ik eigenlijk niet zien. En het is louter menselijk dat ik het dan absoluut wél wil zien. Toch??

Dat geldt ook voor dit schrijven. Er is blijkens de brief van Van Konijnenburg nog enige discussie mogelijk over de kip en het ei. Hebben de jongens nu eerst tegen de pastoor en kapelaan gezegd dat ze overwogen weg te lopen en hebben laatstgenoemden daarop gereageerd of is het plan helemaal uit de koker van de geestelijken gekomen. Daar durft Van Konijnenburg geen uitspraak over te doen, daar wil hij van af wezen. Maar dat daarna het plan is aangemoedigd en gefaciliteerd, dat weet hij zeker.

De jongens 'blijven erkennen van de H H Pastoor en Kapellaan te hebben bekomen, in f 3 geld, benevens een paar appels, tot eene versnapering'. Van dat reisgeld had Antonius bij terugkomst nog f 1,10 over en Willem 1,75, van welk laatste bedrag '25 centen van zijn eigen'. En verder hebben de geestelijken hun 'eene marsch-route voorgeschreven', hoe de jongens moesten lopen en bij wie ze onderweg terecht zouden kunnen.

Eerst naar de Dedemsvaart, dan door naar Vilsteren wat van oudsher een katholieke enclave is, en dan door naar 'den Hohenhorst'. Dat laatstgenoemde Hohenhorst kan ik - dit even terzijde - dus helemaal nergens vinden. Heeft iemand een suggestie waar in Nederland dat uithangt??

Om de weg voor hen te bereiden zou 'de Kapellaan over den post aan den Pastoor, over deze jongelingen schrijven'. Hij zou daarbij ook al aandacht vragen voor hun verdere toekomst, hij zou 'aan de H H pastoors te Vilsteren en Hogenhorst, aan wie zij geadesseerd waren, schrijven, om hen aan eene dienst bij landlieden aldaar te helpen'.

Dat was ook gebeurd, in ieder geval zo ver als ze gekomen waren, 'hebbende de pastoor van de Dedemsvaart hen in ’t algemeen aanbevolen naar R. C. boeren te gaan, om nacht verblijf te kunnen bekomen'. Daar waren ze gestrand omdat ze bij zo'n boer thuis waren opgepakt. Maar het was volgens Van Konijnenburg absoluut helemaal gepland en gestuurd.

En als klap op de vuurpijl heeft hij een schriftelijk bewijsstuk dat hij meestuurt!

 

  • Geert Groen

    Geert Groen

    Wil, 

    Waarschijnlijk is het Hohenhorst bij Dalfsen, zie https://www.dalfsennet.nl/nieuws/304419/lenthe-hohenhorst-hoonhorst.html

    LENTHE – HOONHORST – Lenthe een oud gedeelte van de gemeente Dalfsen en ligt tussen het in 1854 gegraven Overijssels kanaal en de rivier de Vecht. Voor het graven van het kanaal lag de grens van Lenthe op de huidige Twentseweg, dit was een oude handelsweg van Campen naar Osnabruck.Deze weg is nu nog geheel te volgen tot Almelo, hoewel het gedeeltelijk uit een zandweg bestaat. Langs deze weg liggen de hoge stuifwallen, vanuit de heidegebieden en de es-gronden, deels ontstaan door de mest uit de potstallen. Dwars door het gebied van Lenthe loopt een belangrijke oude weg van Zwolle naar Dalfsen, de Oude Vechtsteeg. Dit was de oudste en enigste weg voor 1700 van Zwolle naar Dalfsen aan de zuidkant van de vecht. Tussen en langs deze oude weg en de Twentseweg lagen veel oude huizen, landerijen, spiekers en havezathen waarvan we er enkelen noemen. Veel daarvan zijn er inmiddels verdwenen.

    Het klooster, De slikkeboard, De Stikke, Groot en Klein Douvelaar, De Zandwijk, Den Aalshorst, Klein en Groot Rekkelaar,  Het Koerhuis, Kodden, Stavermans, Bokkenberg, Mousewinkel,  Broekhaar, Nijensteen, de Sticke, Klein en Groot Doeveler, ’t Meulemans, de Linthorst, De Hooge, Pannevisch, Diekshuus, Bakenboer, Hoogenkamp, De Kuile, (Blankvoort), Koelman, de Hofmans, Hoitink of de Kleinde Ierthe, de Ierthe, Pothof, Op Hasselt,  Het Bruine Paard, De Peggen, Kapelle,  Muldersboerhuus, Berkenhorst, de Hoonhorst (Hohenhorst), De Mataram (Dieze of Franckeler), De Horte, Den Berg enz. enz.

    Midden in het gebied Lenthe is eind 18e eeuw een dorp ontstaan Hoonhorst, waarvan de geschiedenis begon op het in de 14e eeuw gebouwd landgoed de Hohenhorst of ook genaamd Hoenhorst. Het landhuis is eind 18e eeuw afgebroken en stond aan de Oude vechtsteeg, nu nr 3. Het dorp is ontstaan na de bouw van de eerste kerkschuur in 1770, de eerste kerk in de omgeving na de reformatie.

     

     

    Geert

  • Wil Schackmann

    Wil Schackmann

    Dankjewel, Geert. Ik kreeg ook via de mail bevestiging van Ans Esselink, invoerster en secretaris van de vereniging De Ommerschans (er is trouwens 11 september weer een wandeling rond de schans waar mensen met VeleHanden-punten gratis mee kunnen, zie hier), die mij meldde dat het kerkdorp Hoonhorst ook van oudsher een katholieke enclave is en op twee uur wandelen van Vilsteren ligt. Dus we hebben het gelokaliseerd, hartelijk dank weer,

    Wil