In actie voor het christelijk onderwijs! Project Volkspetitionnement 1878

In 1878 zetten ruim 300.000 protestantse en 160.000 katholieke Nederlanders hun handtekening onder een verzoekschrift om ruimte te houden voor het bijzondere, christelijke, onderwijs. Nu, bijna 140 jaar later, onderzoeken historici van de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Radboud Universiteit te Nijmegen de lijsten met ondertekenaars.

Stand van zaken

  • 14.322 scans
  • 284 deelnemers

  • 11.263
    • 12.4% Onbruikbaar
    • 78.6% Dubbel ingevoerd
    • 78.6% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 91%
  • 11.263
    • 12.4% Onbruikbaar
    • 78.6% Dubbel ingevoerd
    • 78.6% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 90.9%
Meedoen aan dit project
Jeffry Huntjens

Jeffry Huntjens

OPROEP: Mooie verhalen gezocht!

Beste deelnemers,

Om nieuwe vrijwilligers te interesseren voor ons project en buitenstaanders te laten zien waar wij de afgelopen maanden mee bezig zijn geweest, is het projectteam op zoek naar leuke vondsten en verhalen uit het volkspetitionnement 1878 om te delen via social media.

Zo ben ik de afgelopen week, namens het KDC, de archieven in gedoken en trof ik de handtekening van baron De Keverberg d'Aldengoor aan. Hij was een van de laatste van een 15e-eeuws adellijk geslacht, dat uniek was voor het dorp Kessel en het Leudal (net ten noorden van Roermond), maar inmiddels is uitgestorven.


Of een treffend voorbeeld van een vondst die op het eerste gezicht minder belangrijk oogt en vervolgens al onze bestaande aannames over het petitionnement in twijfels doet trekken: drie namen die onderdeel lijken uit te maken van hetzelfde gezin. Waar wij eerst er altijd van uitgingen dat alleen het hoofd van de familie tekende, zien wij nu de handtekeningen van Martinus Spoormaker, een smid uit Helden, zijn zoon Franciscus en zijn vrouw Mechtildus van Doren onder elkaar. Wat is het verhaal hier achter? Is dit een uniek geval of hebben meerdere katholieke gezinnen in volledigheid getekend?


Treft u of denkt u een ander mooi voorbeeld aan te treffen? Aarzel dan niet deze met ons te delen! Ook persoonlijke ervaringen over uw speurtochten worden gewaardeerd.

Vergeet hierbij niet het scannummer te noteren en eventueel te ondersteunen met een duidelijke print-screen. Dan kunnen wij via social media uw verhalen delen met nieuwe geïnteresseerden.

Bij voorbaat dank voor uw hulp en input!

Met vriendelijke groet,
Jeffry Huntjens,
namens het Projectteam VP1878

  • Gapinge

    Gapinge

    Laatst bijgewerkt op: 

    Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel

    Helaas is niet zichtbaar welke scan bij welke plaats hoort maar aan de achternamen valt ook het een en ander af te lezen: Diender, Klappe en Koridon zijn familienamen die op het voormalige eiland Schokland voorkwamen. Na de verplichte ontruiming van het eiland (in 1859) zijn veel Roomse eilanders naar Edam en Vollenhove gegaan. Op de scans waar genoemde familienamen staan en de relatie Overijssel zou het om Kampen of Zwolle moeten gaan. Stad Vollenhove ligt nog iets meer voor de hand dan Kampen. Stad Vollenhove had een eigen Roomse parochie en was voor de Roomse Schokkers daarmee een aantrekkelijke plaats om naar toe te verhuizen. De familienaam Karel is mogelijk wel gepasseerd maar niet opgemerkt. Van Anna Karel is een grafsteen bewaard gebleven op de Rooms Katholieke begraafplaats in Vollenhove. Anna Karel was geboren op het eiland Schokland.

    Een tweede opvallend gegeven is het met regelmaat terugkerende Wed., Wedu., of Wd. Als er vastgehouden wordt aan het gezinshoofd dan klopt het dat weduwen en weduwnaren tekenen. Als er vanuit is gegaan bij de aanvang van dit project dat alleen mannen hebben getekend dan is dat waarschijnlijk niet helemaal juist gelet op de uitleg van de afkorting dat het ook om een vrouw kan gaan (weduwe).

  • Jeffry Huntjens

    Jeffry Huntjens

    Beste,

    Hartelijk dank voor uw reactie. Het verhaal van Schokland en haar vluchtelingen biedt natuurlijk mooie aanknopingspunten voor nader onderzoek. Het biedt een fraai voorbeeld van een stukje dat we voor de promotie kunnen gebruiken.

    Het klopt dat vanuit de scans het lastig is om te achterhalen uit welk dorp/stad/gemeente een bepaalde petitie komt, maar gelukkig is dat wel iets wat wij nader kunnen uitzoeken, mits u een scan nummer heeft van de betreffende archiefstukken. Denkt u dat u daar nog aan kan komen? Dan zal ik het nader proberen uit te zoeken.

    Ten slotte, is het inderdaad niet zo dat alleen mannen getekend hebben. Bij aanvang van het project werd eruit gegaan van het gegeven dat op de katholieke lijsten alleen gezinshoofden hebben getekend. Dit kunnen natuurlijk vaders zijn, maar ook alleenstaande moeders (weduwes). 

    Hetgeen waar ik mijn oorspronkelijk bericht op doelde is echter, dat bij mij het vermoeden heerst dat er ook getrouwde vrouwen samen met hun man getekend hebben. Alleen hebben we meer nodig dan het incidentiele bewijs van de familie Spoormakers. Dus vandaar ook mijn oproep hier bedachtzaam op te zijn.

    Bij voorbaat dank en blijf vooral mooie vondsten met ons delen.

    Met vriendelijke groet,

    Jeffry Huntjens, MA,

    namens het projectteam

  • Gapinge

    Gapinge

    Op scan 2 02 04 4541 0285 wordt J. Corjanus genoemd. Corjanus is een bekende familienaam van het eiland Schokland, in 1859 gaat de hele bevolking van het eiland af. Rooms Katholieken verhuizen naar Edam of Stad Vollenhove vanwege de aanwezigheid van een parochie. De familie Corjanus kiest voor Stad Vollenhove. Uit een onderzoek naar Migratie in het Land van Vollenhove blijkt dat tal van inwoners van het Land van Vollenhove opnieuw verhuizen naar het economisch in opkomst zijnde deel van Overijssel: de textielindustrie. Het is goed mogelijk dat deze J. Corjanus zijn heil hier in Vroomshoop heeft gezocht en voor de tweede keer moest verhuizen.

  • Jeffry Huntjens

    Jeffry Huntjens

    Hartelijk dank! Dat is een ontzettend leuk verhaal om te delen. Zeker omdat het een stukje katholieke geschiedenis laat zien, die niet veel mensen zullen kennen. Is het goed als ik uw verhaal op de Facebook-pagina van het KDC deel?

  • Gapinge

    Gapinge

    Prima