Bevolkingsregisters stad Utrecht (1850-1889)

Helpt u mee met het invoeren van deze oudste en laatste series bevolkingsregisters van de stad Utrecht? Alleen de bewoners hoeven te worden ingevoerd; de adressen zijn al gedaan.

Stand van zaken

  • 56.513 scans
  • 395 deelnemers

  • 22.021
    • 2.7% Onbruikbaar
    • 39% Dubbel ingevoerd
    • 38.2% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 41.7%
  • 21.581
    • 2.7% Onbruikbaar
    • 39% Dubbel ingevoerd
    • 38.2% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 40.8%
Meedoen aan dit project
 
Ed V.

Ed V.

Van wonen op de Oude Gracht tot overwinteren in Siberië bij -40° tot -60°

Laatst bijgewerkt op: 

Dr. Maurits SNELLEN  geb. te Zeist, 01-04-1840,  was de zoon van George Govert Snellen, landeigenaar, en Johanna Messchaert. Hij was getrouwd met Cornelia Doesburgh en was in de periode 1873-1877 woonachtig in Utrecht op de Oude Gracht 86. Zij hadden samen vijf kinderen.

                                            

Hij studeerde en promoveerde te Leiden op een proefschrift: “Over de optische eigenschappen der metalen”. In 1864 werd hij leraar aan het gymnasium te Groningen, in 1867 leraar aan de H.B.S. te Delft, in 1872 assistent van prof. Buys Ballot voor de natuurkunde. In 1877 werd hij directeur van de afdeling waarnemingen te land van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut, gevestigd in Sonnenburgh te Utrecht nadat hij voor die instelling magnetische waarnemingen te had verricht.

            

            Sonnenburgh te Utrecht

In 1891, na 't overlijden van Buys Ballot, volgde Maurits Snellen hem als hoofddirecteur op; onder zijn directie werd het Instituut van Utrecht (Sonnenburgh) overgebracht naar de Bilt, waar een nieuw observatorium werd opgericht; aan bouw en inrichting van het magnetisch paviljoen, waarin zomer en winter een gelijkmatige temperatuur moest heersen, besteedde hij zeer veel aandacht en moeite. De uitgave van het Instituut: “Onweders, optische verschijnselen enz. in Nederland naar vrijwillige waarnemingen kreeg in 1879 door hem haar beslag”. In 1902 verwisselde hij zijn betrekking met die van directeur der nieuw ingestelde afdeling van Aardmagnetisme en Seismologie.

                    

                    K.N.M.I. de Bilt. 

Als vertrouweling van Buys Ballot kreeg Snellen in 1882 het commando over de Nederlandse poolexpeditie 1882-1883. Andere deelnemers waren Lamie, Ekama, Ruys en Kremer. De expeditie werd georganiseerd in het kader van het Internationale Pooljaar 1882-1883. Verschillende landen zonden expedities naar het Noord- en Zuidpoolgebied om er systematisch waarnemingen te doen naar weer, aardmagnetisme en aurora.

In Noorwegen werd de Varna gecharterd en op 5 juli 1882 vertrok dit stoomschip onder grote publieke aandacht uit Amsterdam. Het doel was port Dikson, aan de monding van de Jenisej, waar een onderzoeksstation zou worden opgericht. Dikson werd echter niet bereikt. Het expeditie schip kwam samen met het Deense schip Dymphna muurvast te zitten in het ijs van de zuidwestelijke Karazee.

                          

                      ss "Varna"

Het hele observatieprogramma werd, noodgedwongen, op het ijs uitgevoerd. Meteorologische gegevens als barometerstand, bewolking, en temperatuur maar ook oceanografische data als watertemperatuur en -diepte werden nauwkeurig bijgehouden. Dr. Ekama bouwde een donkere kamer in het onderzoeksstation 'Nieuw Holland' en maakte vele foto's.

                                  

Tijdens verschillende stormen verschoven de ijsplaten rondom de Varna en raakte het schip zwaar beschadigd. Gedurende de poolwinter werden meerdere nooddepots aangelegd en als het erg tekeer ging sliep de hele bemanning met hun kleren aan, klaar om het schip te verlaten.

           

           v.l.n.r. drs. H.J. Kremer, dr. Maurits Snellen, drs. J.M. Ruijs, LTZ L.A.H. Lamie,                                             drs. H. Ekama en de heer F. Rust. 

Uiteindelijk zou het schip pas in juli 1883 zinken, na een volle winter en lente vol waarnemingen. Na het vergaan van het schip vertrok het hele team, 23 man, voorzien van sledes en sloepen, naar het zuiden. Het doel was het Siberische vasteland te bereiken. Na een maand zwoegen kwamen ze aan bij het eiland Vaigatsj, waar ze een klein onbekend eilandje tegenkwamen en het vernoemden naar Buys Ballot. Op weg naar het Siberische vasteland werden ze opgepikt door het schip Louise en op 1 september keerden ze terug in de bewoonde wereld, in Hammerfest. Een maand later werden de expeditieleden enthousiast verwelkomd in Nederland.

Hoewel de expeditie niet de geplande bestemming bereikte, heeft ze toch veel wetenschappelijke waarnemingen kunnen doen. Sterker nog, door deze speling van het lot was de expeditie zelfs in staat heel mooie oceanografische data te verzamelen. En, wat toch wel een prestatie mag heten, al deze data zijn een maand lang over de bevroren Karazee gesjouwd. Ook zijn de vele foto's van Ekama bewaard en in Europa terechtgekomen. In 1910 volgde een wetenschappelijke publicatie van de verzamelde gegevens.

Tijdens de latere internationale pooljaren 1932/33, 1957/58 en 2007/09 speelde Nederland opnieuw een rol van betekenis.

                                               

                                              Hij is overleden te Apeldoorn op 20-10-1907

 

Bronnen: o.a. DBNL, Wikipedia en Scheepvaartmuseum A'dam.

  • nellekeRS

    nellekeRS

    Mooi verhaal, Ed. Ik denk ook even aan al die vrouwen van die mannen op dat schip.

  • Ed V.

    Ed V.

    Nelleke, dank je voor het compliment

  • nellekeRS

    nellekeRS

    Is daar nooit een boek over verschenen? Ja natuurlijk wel. Ik vond net een KNNV uitgave in 2014 , geschreven door Dekker en van Essen. Sterker nog: dat boek staat ook in mijn Arnhemse bibliotheek te leen. Dus dat ga ik binnenkort maar eens ophalen. Na zo'n warme zomer wil een verslag over een poolexpeditie er wel in!