Alle Amsterdamse Akten

Miljoenen akten liggen nog begraven in het archief van de Amsterdamse Notarissen. Ga mee op ontdekkingstocht en help de geschiedenis van Amsterdam herschrijven!

Stand van zaken

  • 63/735 notaris
  • 833 deelnemers

  • 63
    Notaris8.6%
  • 405.573
    • 0% Onbruikbaar
    • 38.8% Ingevoerd
    • 28.4% Gecontroleerd
    Ingevoerd 38.8%
  • 297.531
    • 0% Onbruikbaar
    • 38.8% Ingevoerd
    • 28.4% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 28.4%
Meedoen aan dit project
Quinten

Quinten

Schilderijenbezit bij Amsterdammers in de 17de en 18de eeuw

Laatst bijgewerkt op: 

In de uitnodiging voor de bijeenkomst van vanmiddag schreef Pauline "Reizigers in de 17e eeuwse Republiek merkten het grote aantal schilderijen op in de huizen van Nederlanders".

Spreker Jan van Campen vanmiddag voegde daar nog aan toe (hij had een bron, maar die heb ik niet genoteerd.) dat ook de hoeveelheid porselijn opmerkelijk werd gevonden.

Dat hoor je wel vaker. "Iedereen" in de 17de eeuw zou schilderijen bezitten. Op basis daarvan zijn schattingen gemaakt van hoeveel schilderijen er wel niet geweest zouden zijn en de conclusie dat veel van deze schilderijen in de loop van de tijd verloren moeten zijn geraakt.

Maar is dat echt zo?

Ik kan niet over de 17de eeuw spreken, maar in de 18de eeuwse boedelbeschrijvingen kom ik maar zelden vermeldingen tegen van schilderijen. Dat een scheepstimmerman op Oostenburg geen schilderijen heeft, daar kan ik me wat bij voorstellen. Maar ook bij boedelbeschrijvingen van koopmannen op de Heren- of Keizersgracht is het maar mondjesmaat.

Is dat toeval omdat ik net de verkeerde notarissen doe?

Wat zijn de ervaringen van de mensen die de 17de eeuwse notarissen doen? Hoe vaak kom je daar in boedelbeschrijvingen en -scheidingen schilderijen tegen? (En natuurlijk: hoe vaak niet, terwijl je het op basis van de 'status' wel zou verwachten?)

Zou er ook verschil zijn tussen de 17de en 18de eeuw?

Ik ben benieuwd naar jullie constateringen. Je reacties graag hieronder!

  • Ellen Ruijter

    Ellen Ruijter

    Ik doe aktes van de 18e eeuw. In het begin kwam ik veel schilderijen tegen, vooral toen ik bezig was met notaris van Homrigh (ik mis hem). Vaak met beschrijving en naam van de schilder erbij.

    Ik kom de laatste tijd bij Philippus Pot regelmatig schilderijen tegen in inventarissen van naar ik schat de middenklasse. Soms wel tientallen over het huis verdeeld. Maar helaas zonder nadere toelichting.

  • Jirsi Reinders

    Jirsi Reinders

    Ik zit momenteel wat meer in de transcripties van de boedels uit de 17e eeuw (Westfrisius, Mathijsz en in mindere mate Schaef en De Winter) en daarvoor geldt toch echt wel dat het aandeel schilderijen (zeker t.o.v. hedendaagse maatstaven) wel érg hoog is!

  • Petra S.

    Petra S.

    Laatst bijgewerkt op: 

    Ik zie heel veel inboedels van Mathijsz, Schaef en De Winter, vooral bij de CLCL projecten 17e eeuw. Mij bekruipt het gevoel dat de 17e eeuwer enorm veel kunst bezat, niet enkel de toplaag, maar zeker ook de middenklasse. Ik kan dat uiteraard niet met cijfers onderbouwen, het is een onderbuikgevoel na het verwerken van talloze scans. Opvallend dat dit verdwenen lijkt te zijn in de 18e eeuw. 

  • Hoppie

    Hoppie

    Laatst bijgewerkt op: 

    ik ben het eigenlijk wel met Quinten eens. Ik doe Benjamin Pfaff dus 18e eeuw. Zojuist een boedelinventaris gedaan van De Consul der Republicq Venetien in Amsterdam. Woonde op de Keizersgracht akte 32000982. Dan verwacht je toch wel iets, maar alleen "op de Zaal" staan drie schilderijtjes, een van een plijster plaatsje, een van een boere huijs en nog een niet nader omschreven schildertje. Alle zonder lijst. Een povere vangst.

  • Quinten

    Quinten

    Dank voor jullie reacties. Ik doe nu ook Phaff. Die heeft niet zoveel boedelbeschrijvingen, maar de afgelopen dagen heb ik er toch vier gehad. Bij drie van de vier waren er wel schilderijen, en ook in behoorlijke aantallen (meer dan 10 stuks per boedel).

    @Hoppie: Misschien heeft de Consul zijn eigen schilderijen thuis gelaten? ;-)