Nieuws! Lokale kronieken, 1500-1850

Schatgraven in de lokale geschiedenis van Nederland en België? Help ons om 40.000 pagina’s Nederlandstalige kronieken toegankelijk te maken!

Stand van zaken

  • 5.981 scans
  • 168 deelnemers

  • 3.479
    • 0.4% Onbruikbaar
    • 58.2% Ingevoerd
    • 34.5% Gecontroleerd
    Ingevoerd 58.6%
  • 2.064
    • 0.4% Onbruikbaar
    • 58.2% Ingevoerd
    • 34.5% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 34.9%
Meedoen aan dit project
Wieke.

Wieke.

Verschil beginletter S en s?

Laatst bijgewerkt op: 

Bij de Maastrichtse kronieken krijg ik weer een nieuw handschrift, met duidelijke onderscheiding in hoofdletters. Behalve voor de S/s.

In de voorbeelden is te zien dat de s in het midden van een woord (blauw onderstreept) meestal een andere verschijning heeft dan aan het begin van een woord (rood onderstreept). Niet altijd dus.

Maar alle eerste letters zien er hetzelfde uit, maar of ze als S of s zijn bedoeld, dat verschil kan ik niet zien.
Graag hoor ik advies hoe ga ik dit invoeren. Allemaal hetzelfde en dan als S of als s?

Kroniek van Maastricht 1236-1758 - RHCL_22.001A_192_00090

 

  • Theo de Jong

    Theo de Jong

    Beste Wieke, 

    Het klopt dat in deze kroniek de 's' aan het begin en aan het einde van een woord anders wordt geschreven. Ook als is de schrijver hier niet consistent in. Het zijn in dit geval allemaal kleine letters. Ik heb uit dezelfde kroniek een hoofdletter 'S' gehaald, zoals je kunt zien op de bijgevoegde afbeelding. Dan is de 'S' groter dan de letters die volgen, hij loopt namelijk onder de regel door.

    Succes en bedankt voor je goede vraag!

     

    Theo

     

  • Wieke.

    Wieke.

    Dank Theo, ook voor het duidelijke voorbeeld. Ik kan weer verder.

  • Frank Claes

    Frank Claes

    Beste Theo,

    Het verschil tussen S en s is toch niet zo duidelijk. Zo wordt 'St:' steeds met een 'grotere' letter geschreven, die er net zo uitziet als deze gebruikt in een voornaam in een opsomming, waarin alle andere namen steeds met een hoofdletter wordt geschreven. 

    Als voorbeeld hieronder: Scholaster Fontaine versus Maurice van Saxe versus Semigale.

    Bij de transcriptie behoud ik de 'grotere' s bij een naam steeds als een hoofdletter. Andere 'grotere' s-en (vb. stadt) schrijf ik klein.

    Een ander probleem vind ik de letter 'd'. Die wordt ook dikwijls midden in een zin als een soort hoofdletter geschreven. 

    Van onderstaand voorbeeld zou ik maken:

    'Den 17 Dito: ...

    van dese stadt met

    den vijandt dagh ...'

    Graag jouw mening aub.

     

  • Theo de Jong

    Theo de Jong

    Beste Frank, 

    Je hebt gelijk en we zitten zo te zien op een lijn. Daarom schreef ik ook 'dat de schrijver niet consistent is'. Er is dus enige interpretatie noodzakelijk wat het soms lastig maakt. Het blijven uiteindlijke toch mensen onze kroniekeurs, en dat ook nog eens in een periode zonder algemene spellingsregels.

    Namen zoals 'Saxe' zou ik ook zeker met een hoofdletter transcriberen als het onduidelijk is. Je doet het dus helemaal goed. 

    Bij de 'D' zou ik inderdaad 'Den', 'Dito' 'dese' 'Dagh', 'den', zo transcriberen. Hier is het hoofd- en kleine letter verschil wel duidelijker. Dat hoofdletters midden in een zin voorkomen is op zich niet gek. Dit heb je ook nog steeds in het Duits bij alle zelfstandignaamwoorden. Als er maar geen hoodletters midden in een woord staan. Die niet overnemen (maar dat komt ook bijna nooit voor). 

    Hopelijk is het duidelijk zo, en laat het anders vooral weten! 

    Hartelijke groet,

    Theo