Op verzoek van diens ouders leggen Jan Stoter en Cornelis van der Velsen (25) een schokkende verklaring af over het lot van de jonge Willem van Hartevelt, die naar alle waarschijnlijkheid in juli 1723 is doodgeranseld aan boord van schip Overmeer dat destijds op de rede van Batavia lag. Twee andere jongens binden hem vast op een roosterwerk achterop de stuurplecht en slaan hem vervolgens van ''s morgens ten agten tot 's middags over één uur met toe gedraijt touwerk met knopen'. Dit op bevel van ene Frans Robé, 'in qualiteit van zeur of boekhouder', die intussen met schipper Cornelis Bleek en anderen 'in het verkeerbord (een bordspel) speelt'. Een zo langdurige afstraffing met zo weinig tussenpauzen hebben ze nog nooit meegemaakt en ze weten ook niet wat Willem misdaan zou hebben, want van een krijgsraad is geen sprake geweest. Al die tijd wordt hij niet losgemaakt en in de weinige momenten dat het slaan ophoudt, wordt 'op expresse ordre van voornoemde Frans Robe verschijde malen met peper, zout en ressies azijn en pekel gevreven in het rauwe vlees dat open en in stukken is geslagen'.

Robe gaat aan wal zonder 'eenige ordre tot losmaking te geven'. Wel betaalt hij de beide jongens die Willem geslagen hebben 'enkele ducaten voor hun moeijten'. Het scheepsvolk hoort de nog altijd vastgebonden Willem 'meermalen roepen en bidden om een dronk water', die hem echter wordt geweigerd. Om een uur of een lukt het Jan Stoter om hem 'tersluijk een slokje met water'  van onderen door het roosterwerk aan te reiken waar hij zijn tong in kan steken, hetgeen door de schipper 'op seer swaare straffe aan een iegelijk is verboden'.

Of Willem dit alles overleefd heeft, weten ze niet. Het laatste dat ze gezien hebben is dat hij door zes man in de 'schuijt is overgedragen' en dat schipper Bleek 'op het kermen van de jongen riep en zeijde Goeij den beest maar over boort'. Wel hebben ze gehoord dat Willem bij 'een swarte meester aan de kruijdmolen' is gebracht. Frans Robé zegt tegen ieder die er naar vraagt dat de jongen is weggelopen, maar het scheepsvolk denkt dat hij aan zijn verwondigen is bezweken en in stilte is begraven. Ze hebben bij de 'swarte jongens' bij Robé nagevraagd en kregen daar als antwoord dat de jonge Hartevelt 'op een togt was'. Daar geloven ze niks van.

 CORNELIS KENNEWEG 1712-1745 - 1 - Beginner - 8271 - (1724-1724) - KLAL06505000449 - KLAL06505000452