Post van Weldadigheid

Bent u één van die miljoen Nederlanders die een voorouder heeft in de Koloniën van Weldadigheid? Veel nazaten gaan op zoek naar het lief en leed van hun voorouders. Helpt u mee die gegevens vindbaar te maken?

Stand van zaken

  • 135.321 scans
  • 467 deelnemers

  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 100%
  • 57.429
    • 57.6% Onbruikbaar
    • 42.4% Dubbel ingevoerd
    • 42.4% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 99.9%
Wil Schackmann

Wil Schackmann

Het godsdienststrijdfeuilleton, aflevering 3: Gij hebt veel te slecht geleefd

De vader van Albert Joseph Kraandijk was protestant en zijn moeder katholiek. Naar ik begrijp was die vader al overleden toen Albert in Amsterdam werd geboren en daarop werd hij rooms gedoopt, ontving hij roomse godsdienstlessen en werd hij lid van de roomse kerk. 'Later tot onderscheid van jaren gekomen,' aldus dominee Campagne, vernam hij 'van zijns vader bloedverwanten, dat, voor het voltrekken des huwelijks, door zijne ouders bepaald was, de kinderen uit dit huwelijk voortgesprooten, zouden worden opgevoed in de christelijke hervormde leer'.
Maar als gezegd, dat is de lezing van dominee Campagne en het past wel erg in zijn straatje, dus hoe volledig waarheidsgetrouw het is weet ik niet.
Op de Ommerschans gekomen - vanuit Dedemsvaart dus waarschijnlijk een vrijwillige opname - besluit de ongeveer vijftig jaar oude Albert om alsnog 'aan de overeenkomst tusschen zijne ouders gesloten, gevolg te geven'. Na de nodige catechisatie om hem religieus bij te spijkeren, wipt hij over vlak voor hij op 1 april 1842 ontslagen wordt.
De derde case van dominee Campagne is geen nakomeling uit een gemengd huwelijk. Johanna Makkee is een 'dochter van Roomsch Catholijke ouders, gedoopt, opgevoed in en lidmaat der Roomsch Cath. Kerk'. Oorspronkelijk afkomstig uit Utrecht, is ze halverwege de twintig als ze in Arnhem in het ziekenhuis belandt. Ze 'beschouwde zich, door eigen schuld hare ziekte op den hals gehaald hebbende, als een groote zondaresse'. Vermoedelijk heeft ze dus een geslachtsziekte. Ze laat de pastoor komen. Maar als die over 'hare levenswijze' gehoord heeft, wordt hij 'gramstoorig en vertrok, zonder haar eenigen troost toetedienen, met de woorden: gij hebt veel te slecht geleefd, ik kan u niet helpen, en liet haar alzoo aan haar treurig lot over'.
Johanna begint stevig te bidden en praat 'in dat klaaghuis met haar lotgenooten, welke haar raadden om tot een protestantsche predikant den toevlugt te nemen'. Volgens het relaas van dominee Campagne is de plaatselijke predikant snel ter plekke, waarna hij Johanna met troostende woorden 'verkwikte en opbeurde'. Zodat Johanna meteen na aankomst op de Ommerschans op Campagne toerent om aan de cathechisatie deel te nemen.
'Zij is reeds met een dankbaar hart, geheel hersteld, na een alhier gehouden voorbeeldig gedrag, met een volledige kerkelijke attestatie vertrokken en dient thans in de gewoone maatschappij bij christelijk hervormde burgerlieden en hare levenswijze sedert eenige maanden, volgens ingekomen berigten, laat niets te wenschen overig.'
En dat is dan nog maar een verkorte versie van het jaarverslag van dominee Campagne, die tenslotte nog kan melden dat er geen verliezen zijn geleden: 'Wat de overgangen aangaat van protestantsche leden dezer gemeente tot de Roomsch kath. heeft deze gemeente zich dienaangaande niets te betreuren.' Je zou dus kunnen zeggen dat het seizoen in een 3-0 overwinning is geëindigd.
Kortom, er wordt door de protestanten hard aan getrokken. Als gezegd weet ik van dominee Jansen in Veenhuizen niet veel, maar de in aflevering 1 genoemde Jan Kiesling zal ongetwijfeld juichend binnengehaald zijn, terwijl de pastoor en de kapellaan staan te tandenknarsen.