Ja, ik wil!

Lever een belangrijke bijdrage aan de wetenschap! Help onderzoekers Universiteit Utrecht met het ontcijferen van Amsterdamse ondertrouwinschrijvingen (1602-1811).

Stand van zaken

  • 16.339 scans
  • 501 deelnemers

  • 16.253
    • 0.1% Onbruikbaar
    • 99.5% Dubbel ingevoerd
    • 99.5% Gecontroleerd
    Dubbel ingevoerd 99.6%
  • 16.253
    • 0.1% Onbruikbaar
    • 99.5% Dubbel ingevoerd
    • 99.5% Gecontroleerd
    Gecontroleerd 99.5%
Meedoen aan dit project
Petra S.

Petra S.

valse moeder...

Heel opmerkelijke notitie in de marge: het huwelijk word afgeblazen omdat de bruidegom een 'valsche moeder' meeneemt. Ik zie direct een verkleede buurvrouw of tante voor me... Wat is hier aan de hand, wat is de reden hiervan. We zullen er nooit achter komen.

Des te opmerkelijker, dat ruim twee jaar later, het huwelijk alsnog plaatsvindt in januari 1798... Was de truc met de verkleede tante gelukt, of is moeder inmiddels tevreden met haar schoondochter? (die in 2 jaar tijd geen dag ouder werd, maar dat terzijde...)

  • Dag Petra,

    Wat een interessante vondst! Ik heb de opmerking in de marge over het hoofd gezien, goed dat jij hem opmerkte. Vermoedelijk was de aanstaande bruidegom niet zeker van zijn moeders instemming in het huwelijk. Gezien zijn leeftijd was deze instemming zeker vereist: formele meerderjarigheid voor mannen was er destijds vanaf hun 25e, maar de commissarissen van huwelijkse zaken (en hun opvolgers onder de Franse bezetting) vonden het meestal nodig dat ook bruidegoms en bruiden die formeel meerderjarig waren hun ouders toestemming lieten verlenen tot het huwelijk, hetzij in persoon, hetzij via een consentbrief. Deze regeling diende om bezwaren tegen het huwelijk zo veel mogelijk te voorkomen. Zo te zien heeft de aanstaande bruidegom een vrouwspersoon bereid gevonden zich als zijn moeder voor te doen. Dat dit uitkwam is niet zo vreemd: na de intekening werd het voorgenomen huwelijk immers op drie opvolgende zondagen in de kerk of via de pui van het stadhuis aangekondigd; iemand zal dus zeker opgevallen zijn dat de naam van deze aanstaande bruidegom genoemd werd terwijl zijn moeder mogelijk van niets wist.

    Opvallend is wel dat het huwelijk twee jaar later inderdaad alsnog voltrokken wordt: in veel van dergelijke gevallen was de annulering vrij definitief. Naar de achtergrond kunnen we alleen maar raden: was de relatie na die twee jaar toch goed en stevig genoeg bevonden door zijn moeder? Wist zijn moeder wellicht niets van de eerdere afkondiging? Hadden ze inmiddels genoeg financiële armslag opgebouwd om een huwelijk aan te gaan?

    Dat de bruid bij de tweede inschrijving niet ouder lijkt geworden, is niet zo verbazingwekkend als het lijkt. Ten eerste werden de leeftijden niet gecheckt: men ging af van de opgave door de aanstaande echtelieden zelf. Het kan natuurlijk zijn dat de aanstaande bruid mogelijk haar leeftijd slecht kon inschatten, dat kwam destijds regelmatig voor; die kans lijkt me echter klein, aangezien zij zeker moet hebben geweten dat ze inmiddels twee jaar ouder was geworden. Wat wel een reden geweest kan zijn is het leeftijdsverschil tussen man en vrouw: bij de eerste inschrijving was de aanstaande bruid zeven jaar ouder dan haar aanstaande echtgenoot; het kwam in dereglijke situaties niet zelden voor dat de bruidegom zich ouder en/of de bruid zich jonger voordeed dan in werkelijkheid, om op die manier het leeftijdsverschil te 'verstoppen'.

    Groet,

    René.

  • Quinten

    Quinten

    Wellicht was er een biologische reden om toch maar in te stemmen met het huwlijk?

  • Petra S.

    Petra S.

    De biologische reden was er in november 1795 al (dezelfde datum als het geannuleerde huwelijk), zo blijkt uit de doopindex... :-)

    Nadien tref ik hen, zoekende op naam van de moeder, vooralsnog niet meer aan in de doopindex Amsterdam

  • 'Valse' ouders bleken vaker voor te komen, gelet op deze aantekening uit 1760: 'dit tweede gebod word geroyert op verzoek van zijn eygen vader Jacobus Crelot, woont te Rotterdam, en daer is geadsisteerd bij de aantekeing een valse vader met dieselfde naam...'.